Over Phusis

Het Oudgriekse woord phusis of physis (φύσις) is een van de centrale begrippen in de Griekse filosofie en ligt ten grondslag aan de natuurwetenschap. Vroegere Griekse filosofen (de phusikoi of natuurfilosofen) waren in die tijd de bron van kennis. Zij waren opzoek naar de oer-phusis: de grondstof of het principe dat aan alles ten grondslag ligt. Aristoteles schreef zijn beroemde werk Peri Phuseos (Over de Natuur) en definieerde phusis als het inwendige beginsel van beweging en rust in de dingen zelf.

Het woord phusis stamt af van het werkwoord phyō (φύω), dat "groeien", "ontkiemen" of "voortbrengen" betekent. De kern van phusis verwijst dus naar het proces van groeien en ontstaan. Phusis is de totaliteit van al wat bestaat, het heelal en zijn ordenende principes. Dit is de betekenis die ten grondslag ligt aan ons woord "fysica" (natuurkunde). Daarnaast gaat het over de aard of het wezen van een ding, de innerlijke gesteldheid van iets. Als men zegt dat iets "van nature" zo is, bedoelt men zijn phusis. Hieruit komt ook ons woord "fysiek". Phusis gaat over het levende en groeiende, in tegenstelling tot wat door mensenhanden is gemaakt (technè) of door afspraak bestaat (nomos). De beroemde tegenstelling phusis versus nomos (natuur versus wet) was een belangrijk debat in de Griekse sofistiek.