Atoom

Het woord atoom is afkomstig van het Griekse woord atomos (ἄτομος)‚ wat "ondeelbaar" betekent. Sinds 1897 weten wij echter dat atomen wel deelbaar zijn maar toen was de naam al gegeven. Een atoom is de kleinste bouwsteen van een element met de chemische eigenschappen van dat element¹. Dit betekent dat een atoom dezelfde chemische eigenschappen bezit als een stof die enkel uit die atoomsoort bestaat. Als een atoom verder opgedeeld wordt dan verliest het deze chemische eigenschappen en heten de delen geen atoom meer.

In totaal zijn er 118 atoomsoorten bekend en officieel erkend. Hiervan komen er 92 van nature voor op aarde. De overige atomen - atoomnummer 93 tot en met 118 - komen enkel in experimenten in laboratoria voor. In het periodiek systeem der elementen zijn alle atomensoorten weergegeven.^B

Atoombouw

Een atoom is een heel erg klein deeltje met een doorsnede van een 1,0x10^-10 meter (100 picometer = 0,1 nanometer). Dit is één 10.000.000ste deel van een millimeter van je geodriehoek. Behalve dat dit bijna onbevattelijk klein klein is, is de wereld op deze nanoschaal ook heel anders dan de wereld die wij kennen. Het is daarom niet mogelijk om een atoom realistisch te tekenen. We gebruiken een model om een atoom af te beelden. Er zijn meerdere modellen om atomen af te beelden, afhankelijk wat je wilt laten zien, of in dit geval wil leren.

Alle atomen hebben een atoomkern (kern) met daaromheen een wolk van één of meer elektronen (figuur 1). Iedere atoomsoort heeft een vast aantal protonen en neutronen in de kern. Alleen de kern van de meest voorkomende variant van waterstof - atoomnummer 1 in het periodiek system - bezit geen neutronen. Protonen, neutronen en elektronen zijn de bouwstenen van een atoom en worden daarom subatomaire deeltjes genoemd.

Een elektron kan niet verder opgedeeld worden en is dus niet alleen een subatomair deeltje, maar tegelijkertijd ook een elementair deeltje. Protonen en neutronen zijn samengestelde deeltjes die uit meerdere elementaire deeltjes bestaan.